{"id":122,"date":"2018-06-28T20:17:55","date_gmt":"2018-06-28T20:17:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/?page_id=122"},"modified":"2018-06-28T21:26:13","modified_gmt":"2018-06-28T21:26:13","slug":"krotka-historia-nietoperzy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/?page_id=122","title":{"rendered":"Kr\u00f3tka historia nietoperzy"},"content":{"rendered":"

W mitach chi\u0144skich sprzed trzech tysi\u0119cy lat tw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata Hun-tuna przedstawiano pod postaci\u0105 nietoperza. W staro\u017cytnej Grecji i Rzymie nietoperze by\u0142y po\u015bwi\u0119cone b\u00f3stwom podziemi, a \u00f3wcze\u015bni rzymianie pos\u0142ugiwali si\u0119 nimi dla odp\u0119dzania nieszcz\u0119\u015bcia. Wed\u0142ug wierze\u0144\u00a0 Maj\u00f3w bogiem \u015bmierci by\u0142 Zotz (nietoperz), a stolica ich pa\u0144stwa zwa\u0142a si\u0119 Tzinacantlan (miejsce nietoperzy) Do dzi\u015b jeszcze w Meksyku \u017cyje Zotzil, czyli Lud Nietoperzy. W Europie na sposobie traktowania tych ssak\u00f3w przez wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka w znacznym stopniu zawa\u017cy\u0142y zabobony \u015bredniowiecza. Nietoperze by\u0142y w\u00f3wczas uwa\u017cane za \u201epokojowe pieski diab\u0142\u00f3w\u201d i budzi\u0142y powszechne przera\u017cenie. Rzekomo sprowadza\u0142y one choroby, wpl\u0105tywa\u0142y si\u0119 we w\u0142osy i wysysa\u0142y krew. S\u0142owo nietoperz u wielu ludzi szczeg\u00f3lnie starszych budzi nieprzyjemne skojarzenia \u2013 to \u201elataj\u0105ca mysz\u201d, \u201ewcielenie diab\u0142a\u201d, \u201ewys\u0142annik piekie\u0142\u201d itp. W ludowych wierzeniach nietoperz by\u0142 wcieleniem \u015bmierci i nieszcz\u0119\u015b\u0107, czar\u00f3w i magii, zwano go ptakiem diab\u0142a. W folklorze fi\u0144skim nietoperz by\u0142 dusz\u0105 cz\u0142owieka wylatuj\u0105c\u0105 z niego na noc i wracaj\u0105c\u0105 za dnia. W dawnej Babilonii uznawano go za wcielenie z\u0142ego ducha, w Grecji i Rzymie \u2013 za powi\u0105zanego z Hadesem. Nie zawsze jednak nietoperze by\u0142y synonimem z\u0142ego \u2013 w bajce Ezopa, z powodu \u015bwietnego wyczucia przestrzeni po ciemku, by\u0142y oznak\u0105 m\u0105dro\u015bci. Chi\u0144czycy uwa\u017caj\u0105, \u017ce nietoperze przynosz\u0105 szcz\u0119\u015bcie. Ssak ten po chi\u0144sku nazywa si\u0119 Fu czyli to samo, jak czyta si\u0119 znak szcz\u0119\u015bcia i wed\u0142ug ich wierze\u0144 zapewnia on d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, bogactwo, zdrowie, czynienie dobra oraz prze\u017cycie wszystkiego co los przeznaczy. Na szcz\u0119\u015bcie przes\u0105dy te dzi\u015b ju\u017c zanikaj\u0105.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d ssak\u00f3w nietoperze zajmuj\u0105 drugie miejsce po gryzoniach pod wzgl\u0119dem liczby gatunk\u00f3w (oko\u0142o 1100). Jest to jedyny rz\u0105d ssak\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u0119ki przekszta\u0142ceniu ko\u0144czyn przednich i rozwini\u0119ciu b\u0142on lotnych maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do aktywnego lotu. Ten fenomen w \u015bwiecie niezwykle trafnie oddaje \u0142aci\u0144ska nazwa rz\u0119du: Chiroptera \u2013 r\u0119koskrzyd\u0142e.<\/p>\n

Jednym z ciekawszych zjawisk w \u017cyciu nietoperzy jest to, \u017ce nawet w zupe\u0142nych ciemno\u015bciach nie trac\u0105 one orientacji. Sowy w takich warunkach nigdy nie fruwaj\u0105, a zmuszone do tego rozbijaj\u0105 si\u0119 o przeszkody, kt\u00f3rych nie potrafi\u0105 omin\u0105\u0107. Niegdy\u015b t\u0119 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 nietoperzy t\u0142umaczono istnieniem cia\u0142ek zmys\u0142owych, kt\u00f3re pomaga\u0142y zwierz\u0119ciu wyczu\u0107 nawet minimalne zmiany ci\u015bnienia powietrza przy zbli\u017caniu si\u0119 do przeszkody. Dopiero w 1941 r. dwaj uczeni ameryka\u0144scy, Donald R. Griffin i Robert Galambos, wyja\u015bnili t\u0119 tajemnic\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce orientacja przestrzenna u nietoperzy jest oparta na echolokacji, czyli wysy\u0142aniu fali ultrad\u017awi\u0119kowej i odbieraniu jej echa, kt\u00f3re niesie informacje o blisko\u015bci i kszta\u0142cie przedmiot\u00f3w. Opr\u00f3cz r\u0119koskrzyd\u0142ych echolokacj\u0105 pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi delfiny i niekt\u00f3re owado\u017cerne, a pewne jej zacz\u0105tki istniej\u0105 tak\u017ce u cz\u0142owieka.<\/p>\n

Nietoperze przystosowa\u0142y si\u0119 do \u017cycia w naszej szeroko\u015bci geograficznej. Podczas biologicznej zimy tych ssak\u00f3w, kt\u00f3ra zwykle trwa od pa\u017adziernika do kwietnia, zapadaj\u0105 one w sen zwany hibernacj\u0105. Temperatura ich cia\u0142a spada niemal do temperatury otoczenia, praca serca s\u0142abnie do kilkunastu uderze\u0144 na minut\u0119, a poziom przemiany materii obni\u017ca si\u0119 o 16 \u2013 81 razy w por\u00f3wnaniu ze stanem pe\u0142nej aktywno\u015bci. W ten spos\u00f3b mog\u0105 one prze\u017cy\u0107 kilka miesi\u0119cy bez pobierania pokarmu. Z regu\u0142y jednak sen zimowy jest przerywany okresami przebudze\u0144. Wtedy zwierz\u0119ta te mog\u0105 zmieni\u0107 miejsce swojego zimowania i uzupe\u0142ni\u0107 braki wody. Z nastaniem wiosny nietoperze przenosz\u0105 si\u0119 z kwater zimowych do kryj\u00f3wek letnich, gdzie panuje wysoka temperatura (do 50 stopni) koniczna dla prawid\u0142owego i szybkiego przebiegu ci\u0105\u017cy. W tym czasie samice tworz\u0105 du\u017ce kolonie rozrodcze, samce \u017cyj\u0105 natomiast w niewielkich grupach lub samotnie. Zwykle w ko\u0144cu czerwca samica rodzi jedno, rzadziej dwa, \u015blepe i go\u0142e m\u0142ode.<\/p>\n

Wszystkie nasze nietoperze s\u0105 owado\u017cerne i odgrywaj\u0105 bardzo wa\u017cn\u0105 i po\u017cyteczn\u0105 rol\u0119 w przyrodzie. To nasi sprzymierze\u0144cy w walce ze szkodliwymi owadami, mi\u0119dzy innymi ze strzygoni\u0105 choin\u00f3wk\u0105, brudnicami mniszk\u0105 i niepark\u0105, sosn\u00f3weczk\u0105 oraz chrab\u0105szczem majowym. W ci\u0105gu jednej nocy masa owad\u00f3w zjedzona przez jednego nietoperza jest r\u00f3wna \u00bc – \u00bd masy jego cia\u0142a. \u015aredniej wielko\u015bci nietoperz w ci\u0105gu jednego sezonu \u0142owi wi\u0119c ponad jeden kilogram owad\u00f3w.<\/p>\n

Do fauny Polski nale\u017cy 22 gatunki nietoperzy, przy czym dwa inne \u017cyj\u0105 tu\u017c za naszymi granicami. Wszystkie krajowe nietoperze od 1952 roku obj\u0119to ca\u0142kowit\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105. Jednak ich liczebno\u015b\u0107 gwa\u0142townie i katastrofalnie spada i prawie wszystkie s\u0105 zagro\u017cone wygini\u0119ciem. Wp\u0142yn\u0119\u0142a na to chemizacja \u015brodowiska oraz sta\u0142e ubywanie odpowiednich dla tych zwierz\u0105t kryj\u00f3wek.<\/p>\n

Dzi\u015b istnieje konieczno\u015b\u0107 rygorystycznej ochrony tych zwierz\u0105t i ich kryj\u00f3wek. Nie pozw\u00f3lmy ich niepokoi\u0107 i nie niszczmy miejsc ich przebywania.<\/p>\n

Nietoperze potrzebuj\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 !<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy Polska-Wsch\u00f3d<\/h6><\/div><\/div>
\"\"<\/a>
Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierz\u0105t<\/h6><\/div><\/div>
\"\"<\/a>
Wojew\u00f3dzki Fundusz Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie<\/h6><\/div><\/div>
\"\"<\/a>
Regionalna Dyrekcja Las\u00f3w Pa\u0144stwowych w Kro\u015bnie<\/h6><\/div><\/div>
\"\"<\/a>
Gmina Korczyna<\/h6><\/div><\/div>
\"\"<\/a>
Zesp\u00f3\u0142 Karpackich Park\u00f3w Krajobrazowych<\/h6><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W mitach chi\u0144skich sprzed trzech tysi\u0119cy lat tw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata Hun-tuna przedstawiano pod postaci\u0105 nietoperza. W staro\u017cytnej Grecji i Rzymie nietoperze by\u0142y po\u015bwi\u0119cone b\u00f3stwom podziemi, a \u00f3wcze\u015bni rzymianie pos\u0142ugiwali si\u0119 nimi dla odp\u0119dzania nieszcz\u0119\u015bcia. Wed\u0142ug wierze\u0144\u00a0 Maj\u00f3w bogiem \u015bmierci by\u0142 Zotz (nietoperz), a stolica ich pa\u0144stwa zwa\u0142a si\u0119 Tzinacantlan (miejsce nietoperzy) Do dzi\u015b jeszcze w Meksyku… Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »Zesp\u00f3\u0142 Karpackich Park\u00f3w Krajobrazowych<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"0","ping_status":"closed","template":"","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"class_list":["post-122","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/122\/revisions\/221"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}