Nietoperze to jedyne naprawd\u0119 lataj\u0105ce ssaki. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 gatunk\u00f3w nietoperzy \u017cyje w ciep\u0142ym klimacie. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich du\u017ce, owoco\u017cerne okazy, zwane z racji kszta\u0142tu pyska psami lub lisami lataj\u0105cymi, s\u0105 \u017cyj\u0105ce w brazylijskiej puszczy nietoperze krwiopijne, zwane wampirami, ameryka\u0144skie nietoperze \u0142owi\u0105ce ryby i wiele ma\u0142ych nietoperzy owado\u017cernych.<\/p>\n
W Polsce \u017cyje prawdopodobnie 21 gatunk\u00f3w tych ssak\u00f3w, mi\u0119dzy innymi: mopek, nocek, podkowiec i gacek wielkouch.<\/p>\n
Wiosna, latem i jesieni\u0105 mo\u017cemy o zmierzchu zobaczy\u0107 niewielkie lataj\u0105ce zwierz\u0105tka. S\u0105 to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nietoperze, bo wszystkie ma\u0142e ptaki ju\u017c \u015bpi\u0105.<\/p>\n
Skrzyd\u0142a nietoperzy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od skrzyde\u0142 ptasich. S\u0105 to niewielkie p\u0142aty sk\u00f3ry rozpi\u0119te na bokach cia\u0142a. Ich rusztowanie tworz\u0105 \u2013 jak druty w parasolu \u2013 ko\u015bci przednich i tylnych \u0142ap ogona. Szczeg\u00f3lnie d\u0142ugie s\u0105 4 palce ka\u017cdej z przednich ko\u0144czyn. Ich ruchy, wraz z ruchami ca\u0142ych n\u00f3g, zmieniaj\u0105 kszta\u0142t skrzyde\u0142 w locie. Gdy zwierz\u0119 odpoczywa, skrzyd\u0142a s\u0105 z\u0142o\u017cone wzd\u0142u\u017c cia\u0142a.<\/p>\n
Podczas lotu skrzyd\u0142a nietoperza s\u0105 szeroko rozstawione i poruszaj\u0105 si\u0119 do g\u00f3ry i do do\u0142u. Towarzysz\u0105 temu dodatkowe skomplikowane ruchy. Poszczeg\u00f3lne fazy ruchu skrzyde\u0142 nietoperza, podobnie zreszt\u0105 jak spos\u00f3b latania innych zwierz\u0105t, poznano dopiero dzi\u0119ki technice filmowej. Na filmie wy\u015bwietlanym w zwolnionym tempie wida\u0107 zmiany po\u0142o\u017cenia skrzyde\u0142 w r\u00f3\u017cnych momentach lotu. Trudno to opisa\u0107 s\u0142owami, tym bardziej, \u017ce nie wszystkie nietoperze lataj\u0105 jednakowo. Typ lotu zale\u017cy od kszta\u0142tu skrzyde\u0142, kt\u00f3re tworz\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119 no\u015bn\u0105. Ponadto w locie wa\u017cna jest nie tylko szybko\u015b\u0107, ale i zwrotno\u015b\u0107 \u0142owcy.<\/p>\n
Po polowaniu nietoperze odpoczywaj\u0105 w kryj\u00f3wce zaczepione pazurami tylnych \u0142ap o nier\u00f3wno\u015bci \u015bcian. Siedz\u0105, a w\u0142a\u015bciwie wisz\u0105 g\u0142ow\u0105 w do do\u0142u, \u017ce z\u0142o\u017conymi skrzyd\u0142ami. Niekt\u00f3re gatunki odpoczywaj\u0105 w wielkich gromadach, jeden przy drugim, inne za\u015b w ma\u0142ych. W ci\u0105gu dnia \u015bpi\u0105 zawieszone w tej samej pozycji. Mocny chwyt pazur\u00f3w to zaczepienie nie wymagaj\u0105ce pracy mi\u0119\u015bni.<\/p>\n
Kryj\u00f3wki nietoperzy bywaj\u0105 rozmaite. Mog\u0105 to by\u0107 pieczary, stare grobowce, zabudowania gospodarskie, strychy, zaciszne miejsca pod dachami, dziuple drzew.<\/p>\n
Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nietoperzy \u017ale widzi, a jednak niezwykle sprawnie porusza si\u0119 w nocy. Dopiero 200 lat temu przyrodnicy odkryli, \u017ce nietoperze orientuj\u0105 si\u0119 w ciemno\u015bci nie korzystaj\u0105c ze wzroku. Podczas przeprowadzania do\u015bwiadcze\u0144 wpuszczono je z zas\u0142oni\u0119tymi oczami do ciemnego pokoju, w kt\u00f3rym zawieszone by\u0142y dzwoneczki na cienkich nitkach. Nietoperze lata\u0142y nie potr\u0105caj\u0105c nitek, o czym \u015bwiadczy\u0142a cisza \u2013 dzwoneczki nie dzwoni\u0142y. W nast\u0119pnych eksperymentach zas\u0142aniano im pyski i uszy. W\u00f3wczas okaza\u0142o si\u0119, \u017ce traci\u0142y orientacj\u0119. Wykryto wi\u0119c, \u017ce pewn\u0105 rol\u0119 w orientacji nietoperzy odgrywaj\u0105 pysk i uszy. Dopiero w po\u0142owie XX wieku, zrozumiano istot\u0119 ich widzenia w ciemno\u015bci \u2013 \u201ewidzenia uszami!\u201d Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce opr\u00f3cz pisk\u00f3w s\u0142yszalnych przez ludzi nietoperze wydaj\u0105 d\u017awi\u0119ki nies\u0142yszalne dla nas \u2013 bardzo wysokie i cz\u0119sto w postaci serii, tak \u017ce jeden d\u017awi\u0119k nast\u0119puje bardzo szybko po drugim. Nietoperze wytwarzaj\u0105 te d\u017awi\u0119ki w krtani, tak jak my, natomiast wargi i nozdrza spe\u0142niaj\u0105 u nich rol\u0119 megafonu wzmacniaj\u0105cego d\u017awi\u0119k. Jedne gatunki wysy\u0142aj\u0105 d\u017awi\u0119ki pyskiem, inne pyskiem i nosem a jeszcze inne tylko nosem. U tych ostatnich nos jest przedziwnie pofa\u0142dowany i fa\u0142dy te skupiaj\u0105 fal\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 w bardzo w\u0105ski strumie\u0144. Taki w\u0142a\u015bnie nos ma nietoperz zwany podkowcem. Wysy\u0142ane d\u017awi\u0119ki odbijaj\u0105 si\u0119 od wszystkich przedmiot\u00f3w i wracaj\u0105 jako echo. Wielkie, ruchliwe uszy nietoperzy wychwytuj\u0105 to powracaj\u0105ce echo. Jedno ucho nietoperza jest ustawione troch\u0119 do przodu, drugie skierowane ku ty\u0142owi. Uszy nieustannie si\u0119 poruszaj\u0105, os\u0142uchuj\u0105c otoczenie, kierunek za kierunkiem. M\u00f3zg nietoperza bardzo szybko rozr\u00f3\u017cnia nast\u0119puj\u0105ce po sobie d\u017awi\u0119ki nawet w\u00f3wczas, gdy przerwa mi\u0119dzy nimi trwa tysi\u0119czn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sekundy.<\/p>\n
Wyruszaj\u0105cy na \u0142owy nietoperz wysy\u0142a d\u017awi\u0119ki z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 do 20 sygna\u0142\u00f3w na sekund\u0119. Gdy fala d\u017awi\u0119kowa natrafi na jaki\u015b obiekt, odbija si\u0119 od niego i nietoperz odbiera powracaj\u0105ce echo. Zaczyna wtedy wysy\u0142a\u0107 d\u017awi\u0119ki o ogromnej cz\u0119stotliwo\u015bci, 250 sygna\u0142\u00f3w w ci\u0105gu sekundy. W ten spos\u00f3b nietoperzowe uszy \u201es\u0142ysz\u0105\u201d nawet ma\u0142ego komara i okre\u015blaj\u0105 dok\u0142adnie jego po\u0142o\u017cenie.<\/p>\n
Wszystkie owady brz\u0119cz\u0105ce, cykaj\u0105ce i szeleszcz\u0105ce skrzyd\u0142ami w locie swoim w\u0142asnym ha\u0142asem naprowadzaj\u0105 na siebie nietoperza, natomiast nocne motyle, to znaczy \u0107my, s\u0105 prawie nies\u0142yszalne. Dzi\u0119ki fr\u0119dzelkom delikatnych w\u0142osk\u00f3w obrze\u017caj\u0105cych kraw\u0119dzie ich skrzyde\u0142 nie wytwarzaj\u0105 w locie prawie \u017cadnego szmeru. Ponadto ich cia\u0142o pokrywaj\u0105 delikatne w\u0142oski, kt\u00f3re rozpraszaj\u0105 wysy\u0142ane przez nietoperza ultrad\u017awi\u0119ki, czyli d\u017awi\u0119ki bardzo wysokie, nies\u0142yszalne dla nas. Cz\u0119\u015b\u0107 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w powraca jednak do uszu nietoperza jako s\u0142abe echo. Wiele ciem radzi sobie z tym niebezpiecze\u0144stwem: pods\u0142uchuj\u0105 nietoperzowy ha\u0142as i odpowiednio reaguj\u0105.<\/p>\n
Sk\u0105d wiadomo, \u017ce \u0107my s\u0142ysz\u0105. Odkrycie tego faktu, jak wielu zreszt\u0105 zjawisk przyrodniczych nast\u0105pi\u0142o przypadkowo. Ot\u00f3\u017c wieczorem w ogrodzie pewnego odbywa\u0142o si\u0119 przyj\u0119cie. Gdy zapalono \u015bwiat\u0142a, wok\u00f3\u0142 lamp zacz\u0119\u0142y trzepota\u0107 roje ciem. W pewnej chwili jeden z go\u015bci zacz\u0105\u0142 si\u0119 bawi\u0107 korkiem od butelki, pocieraj\u0105c nim o brzeg kieliszka. Powsta\u0142 przy tym ostry, przenikliwy d\u017awi\u0119k. W tym momencie lataj\u0105ce wok\u00f3\u0142 \u017car\u00f3wek \u0107my spad\u0142y nagle na ziemi\u0119 jak ra\u017cone gromem. W pierwszej chwili wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 martwe. Wystarczy\u0142o jednak schyli\u0107 si\u0119 i popatrze\u0107 na nie z bliska, by si\u0119 przekona\u0107, \u017ce \u017cyj\u0105 sobie w najlepsze i poruszaj\u0105 si\u0119 po ziemi. Pochwali zn\u00f3w wystartowa\u0142y do \u015bwiat\u0142a. Powt\u00f3rzono wi\u0119c sztuczk\u0119 z korkiem i kieliszkiem. Reakcja owad\u00f3w by\u0142a taka sama. P\u00f3\u017aniej przeprowadzono prawdziwe do\u015bwiadczenia naukowe i stwierdzono, \u017ce niekt\u00f3re \u0107my maj\u0105 narz\u0105d s\u0142uchu w postaci delikatnych b\u0142onek usytuowanych po bokach cia\u0142a. Drganie powietrza, czyli d\u017awi\u0119k, pobudza do drgania owe b\u0142onki, a od nich wiadomo\u015b\u0107 idzie do m\u00f3zgu \u0107my. Reakcj\u0105 na d\u017awi\u0119k jest zmiana kierunku lotu albo gwa\u0142towne opadanie, w ka\u017cdym razie ucieczka. Dla \u0107my, jak si\u0119 wydaje, wszystko, co sprawia ha\u0142as w nocy, jest nietoperzem.<\/p>\n
Niekt\u00f3re \u0107my przy ostrym alarmie d\u017awi\u0119kowym broni\u0105 si\u0119 inaczej: zak\u0142\u00f3caj\u0105 sygna\u0142y nietoperza wysy\u0142aj\u0105c w\u0142asne. D\u017awi\u0119ki te, wytwarzane za pomoc\u0105 n\u00f3g powoduj\u0105 ucieczk\u0119 nietoperza.<\/p>\n
Widzimy wi\u0119c, \u017ce cisza nocna jest w rzeczywisto\u015bci pe\u0142na straszliwego ha\u0142asu, kt\u00f3ry nietoperzom m\u00f3wi, gdzie znajduje si\u0119 ofiara, a niekt\u00f3re jego ofiary informuje, gdzie przebywa \u0142owca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nietoperze to jedyne naprawd\u0119 lataj\u0105ce ssaki. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 gatunk\u00f3w nietoperzy \u017cyje w ciep\u0142ym klimacie. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich du\u017ce, owoco\u017cerne okazy, zwane z racji kszta\u0142tu pyska psami lub lisami lataj\u0105cymi, s\u0105 \u017cyj\u0105ce w brazylijskiej puszczy nietoperze krwiopijne, zwane wampirami, ameryka\u0144skie nietoperze \u0142owi\u0105ce ryby i wiele ma\u0142ych nietoperzy owado\u017cernych. W Polsce \u017cyje prawdopodobnie 21 gatunk\u00f3w tych ssak\u00f3w,… Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »S\u0142uch nietoperzy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noc-nietoperzy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}